Հոգե-մտաւոր

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Հաւատքը պարապ, ունայն ձեւ մըն է առանց գործի. քրիստոնեայի մը կեանքը պէտք է իր հաւատքին յատուկ ցոլացումը ըլլայ եւ բարի գործերով ծաղկի եւ պտղաբերի։ Ի՜նչ փոյթ, որ մարդ կ՚ըսէ, թէ հաւատք ունի, եթէ իր աղքատ եղբայրը, դրացին կամ մերձաւորը մերկ եւ անօթի կը թողու, եթէ իր բարեկամին, ընկերին վիշտերուն՝ տառապանքներուն համար մխիթարութեան արցունք մը չունի, եթէ հիւանդի մը անկողինին քովը նողկանք կը զգայ, եւ եթէ բոլոր գործերը անխիղճ շահախնդրութեան մը չափովը՝ իր անձնասիրութեանը կը ծառայեն։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Գերմանական առածին համաձայն՝ կնոջ պարտաւորութիւններէն մէկը «խոհանոց»ն է՝ տան պարտաւորութիւնները: Ի դէպ, ո՛չ միայն գերմանացիներուն, այլ հայերուն մօտ եւս վիճակը տարբեր չէ եղած. մեր մտաւորականներէն Եղիա Տէմիրճիպաշեան 1890 թուականին Օրթագիւղի երբեմնի Հռիփսիմեանց վարժարանին մրցանակաբաշխութեան հանդէսին արտասանած իր սրտի խօսքին մէջ կ՚ըսէ.- «Ես աղջկանց դպրոց մը մտած ատենս, է՛ն առաջին բանն, որ տեսնել կ՚ուզեմ հոն, ի՞նչ է, գուշակեցէք։

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Մարդ տեւապէս վերանորոգման, վերակառուցման, հոգեւոր զարթօնքի, արթնութեան եւ յաճախ ապաշխարութեան պահանջքը ունի։ Այս բոլորը իրականացնելու համար, մարդ նախ եւ առաջ ինքզինք ճանչնայ՝ ինք իր մէջ պէտք է բացայայտուի եւ զարգացնէ Աստուածայինը։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Ի տարբերութիւն այսօրուան, անցեալին կնոջ դերը թերագնահատուած էր. կինը դուրս էր ընտանեկան որոշումներէն. անոր ձայնն ու կարծիքը անտեսուած էր: Կինը հասարակական կեանքին մէջ մասնակցութիւն չունէր. անոր կատարածը գնահատուած չէր, որովհետեւ այդ բոլորը իր «պարտականութիւն»ներուն եւ «պարտաւորութիւն»ներուն մաս կը կազմէին:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Ղուկաս Աւետարանիչ, որպէս բժիշկ, բազմաթիւ հրաշքներ արձանագրած է իր Աւետարանին մէջ։ Զոր օրինակ, «Հաշմանդամ կնոջ բժշկութիւնը». (ՂՈՒԿ. ԺԳ 10-13), ուր կը հանդիպինք կնոջ մը՝ որ 18 տարիէ կը տանջուէր եւ Տէր Յիսուս զայն բժշկեց։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Հաւատացէ՛ք, որ այս աշխարհի վրայ կարելի չէ՛ գտնել ուրիշ ազգ մը՝ որ յաջողի այնքան լաւ թաղել՝ ինչքան մեր ազգը: Թաղելը մեզի համար ի վերուստ տրուած շնորհք մըն է, Աստուածային պարգեւ մը պարզապէս:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

«Ճիշդ այդպէս պիտի ըլլայ նաեւ մեռելներու յարութիւնը։ Մարմինը հող կը դրուի եղծանելի վիճակով, եւ յարութիւն կ՚առնէ՝ անե՛ղծ. հող կը դրուի անարգ, եւ յարութիւն կ՚առնէ՝ փառաւո՛ր. հող կը դրուի տկար, եւ յարութիւն կ՚առնէ զօրաւոր. հող կը դրուի իբրեւ շնչաւոր մարմին, եւ յարութիւն կ՚առնէ իբրեւ հոգեւոր մարմին։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Ամէն ծնողք իր զաւակին լաւութիւնը մտածելով կը հաւատայ, որ ինք մի՛շտ ճիշդ է։ Այո, յարգանքը, որոշ տեղ մը հնազանդութիւնը որպէս անհրաժեշտութիւն կրթութեան ճամբով կը մատուցուի մեր բոլորին, սակայն պէտք է հասկնանք, որ ծնողները անսխալական արարածներ չեն եւ հետեւաբար ամէն ինչ, որ կ՚ըսեն ու կը մտածեն, պայման չէ ճշմարտութիւն ըլլայ:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Ընտանիքը առաջին ուսումնարանն է մարդուն՝ ուր ծնողներ պատուական դաստիարակներ են։ Այս ուղղութեամբ, պահ մը ենթադրենք հօր մը իր զաւակներուն ուղղեալ պատուէրները՝ որոնք կրթութեան եւ դաստիարակութեան սկզբնական միջոցներն են։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Պէտք է յստակ տարբերութիւն ըլլայ «յարգանք»ին եւ «հնազանդութեան» միջեւ, որովհետեւ հնազանդութիւնը միշտ չէ, որ ծնունդ կ՚առնէ յարգանքէն. այսօր ժողովուրդը շատ անգամ վախի ազդեցութենէն մղուած է, որ կը հնազանդի ղեկավարներուն: