ՉԳԼՈՐՈՒԱԾ ՔԱՐԵՐ

Գլորեցի՞նք քարը:

Լոյսը տեսա՞նք:

Յիսուսի խաչելութեան ու հրաշափառ յարութեան խորախորհուրդ դրուագներէն կարեւորագո՛յնն է երեւի ասիկա. գրուած է Սուրբ Գիրքին մէջ, որ երբ իւղաբեր կիները Յիսուսի գերեզմանը կ՚երթային, իրար կը հարցնէին՝ «Ո՞վ պիտի գլորէ քարը մեզի համար»: 

Հասկնալի է, որ քարը շատ մեծ էր եւ կիները կը վախնային, մտածելով, թէ դժուար, թերեւս ալ՝ անկարելի է գլորել լոյսի ճամբուն դրուած այդ ծանր քարը: 

Պատմութիւնը գիտենք բոլորս. 

Իրենց բոլոր վախերով հանդերձ, կանայք չվարանեցան, գացին. քարը արդէն գլորուած էր: 

Անոնք քարը չգլորեցին. ճի՛շդ է, բայց չվախցան երթալէն. փութացին լոյսը խափանող քարին դիմադրելու: 

Քարէն վախցողը չի՛ կրնար գլորել զայն: 

Համաձա՞յն էք: 

Հազարամեակներ անց, վայրը տարբեր թուելով հանդերձ՝ պատմութիւնը չէ՛ փոխուած: 

Երկու օրէ ի վեր ուրիշներուն փոխանցած Յարութեան մեր աւետիսներով, ղրկած ու ստացած բազմահարիւր, բազմալեզու, հին ու նորաոճ բացիկներով հանդերձ, միեւնո՛յնն է, հոս, հոն ու ամէնուր են չգլորած մեր քարերը. կը տեսնեմ: 

Ի՛նչ Յարութեան աւետիս, ուրեմն, առա՛նց լոյսի: 

Խիզախ չե՛նք բոլորս մեզ դէպի քար տանելիք այդ ճամբան բռնելու եւ ներքին մեր վախերը, շատ յաճախ չբարձրաձայնուած մեր տագնապներն ու մտահոգութիւնները առաւել եւս կը դժուարացնեն նեղ ու քարքարոտ այդ արահետը: 

Հարթ, լայն ու հեշտագնաց ճամբաներուն դիմաց որքա՜ն դժուար է միւսը ընտրել. չվախնալ, չընկրկիլ, չհամակերպուիլ, չյանձնուիլ, յամառօրէն ճշմարտութեան կառչիլ, արդարութեան յաղթանակին հաւատալ ու ջանալ անոնցմով արարել... 

Գեղեցիկ բառեր, արտակարգ նախադասութիւններ ու երազային հերոսութիւն մը, որուն մասին շա՜տ-շատ կրնանք կարդալ, լսել, կամ արհեստական բանականութեամբ պատրաստուած տեսանիւթերուն մէջ ըմբոշխնել... 

Դժուար է, օրինակ, առանց յայտարարելու բարիք մը ընել: 

«Կարծիք մի՛ յայտներ» ըսուած պահուն, դիւրին չէ՛ սիրտդ ամրացնել ու խօսիլ: 

Պատերազմի ծուխերուն տակ ապրող աղջնակներուն յօրինած «պուպրիկները թաղել» խաղը դժուար է դիտել: 

Շա՜տ դժուար է պէտք չունեցած մարդուդ հետ մարդավայե՛լ վարուիլ:

Բան մը ընելէն աւելի, զայն ցուցադրելու հոգը կրող մարդոց մէջ, դժուար է ցուցամոլ չըլլալ: 

Գէշին գէշ ըսողէն հեռու կը մնան. չգրուած օրէնք է: Դժուար է միջակներուն «Պրաւօ» չըսել: 

Դիւրին չէ՛ աննպատակ ու անշահախնդիր՝ պարզապէս բարեւել: 

Գիշեր-ցերեկ քարտէսով ալ պտտիս, միեւնոյնն է՝ դիւրին չէ հնարած սուտդ ուրիշին հաւատացնել: 

Դժուար է ուրիշին ուսերուն վրայ չելլելով «բարձրանալ»:

Ճշմարտութիւնը խօսողին դիմաց՝ դիւրին չէ՛ իրար չանցնիլ ու քաղաքավար մնալ: 

Ազգակործան քաղաքականութիւն մը շատ դժուար է որպէս դարե՜ր շարունակ երազուած պետականութիւն ներկայացնել:

Վարդի պէս տղոց արիւններուն վրայ շատ, շա՜տ դժուար է ագռաւներու band մը կազմել: 

Ո՞ր մէկուս ճամբաներուն վրայ չկան այս քարերը, որոնց շարժիլը հետզհետէ կը դժուարանայ օր ըստ օրէ նօսրացող մեր քաջութեան հետ: 

Ի՞նչ եղաւ մեզի: 

Լոյսէն շլանալու, վախնալու չափ բնականացուցի՞նք խաւարը:

Գետին ծռած մեր վիզերը ինչո՞ւ կը դժուարանանք դէպի երկինք բարձրացնել:

Կապոյտը մեր տունը չէ՞: 

«Դրախտավայր» չէ՞ այլեւս մեր երկիրը: 

Հազարամեակներ վերջ, հարցումը սա՛պէս կը կրկնեմ. 

Միտքն ու հոգիները գերեվարած չար խաւարէն ձերբազատուելով, պիտի կարենա՞նք վերջ տալ մեր ստրկութեան: 

Պիտի կարենա՞նք լոյսը նախընտրել: 

Մեր իսկ տեղադրած ծանր այս քարերը, մե՛նք պիտի կարենա՞նք գլորել:

Կրնանք. դե՛ռ կը հաւատամ: 

Ատելութիւնը կրնանք սիրո՛վ փոխարինել, 

Սուտը՝ ճշմարտութեամբ, 

Արդարութեա՛մբ կրնանք փոխարինել կեղծիքը, 

Յանձնուիլը՝ յանձնառութեամբ, 

Վախը կրնանք հակադրել քաջութեամբ: 

Այո՛, կրնանք այս բոլորը եւ աւելի՛ն ընել. 

Անշարժ թուացող քարերը կրնա՛նք գլորել եւ լոյսը տեսնել:

ՍԵՒԱՆ ՍԵՄԷՐՃԵԱՆ

Գահիրէ

Երկուշաբթի, Ապրիլ 6, 2026